شهر دهانه غلامان را باستان شناسان ایتالیایی در بررسیهای باستان شناسی سال ۱۹۶۰ میلادی یافتند و از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۵ در آنجا حفاری کردند.

این شهر در حدود ۲ کیلومتری روستای قلعه نو و در حدود ۴۴ کلیومتری شهر زابل و در حوضه در یاچه هامون قرار گرفته است.

خرابه ها و آثار این شهر،در محوطه ای بسیار وسیع روی تراسی به طول تقریبی ۴ تا ۵ کیلومتر واقع شده است.

دهانه غلامان تنها محوطه و یا حداقل از نوادر محوطه های باستانی مربوط به دوره هخامنشیان است که علاوه بر ساختمان های عمومی و مذهبی،آثار خانه های مسکونی نیز در آن پیدا شده است.

این شهر تنها شهر شناخته شده به مفهوم متعارف امروزی از این دوره است،بنای عظیم معبد آن در ابعاد ۵۴*۵۴ متر دارای الگو های با ارزشی هستند که امکان مطالعه در باورهای این دوره را به پژوهشگران عرضه میکند.

اومبرتو شواتو در مورد اهمیت دهانه غلامان می نویسد:از دیدگاه جذبه تردید ناپذیری که به نظر ما در رابطه  با برخی از امور واقعی ، نه تنها برای ایران شناسان ،بلکه برای نتخصصین فرهنگ هند دارد.این مورد است که مناسب ترین موقعیت برای ارایه و نشان دادن مجدد بررسیها و مشاهدات داده های باستان شناختی پیرامون فضای مذهبی بدست آمده از کشفیات دهانه غلامان است.

سیستان به خاطر داشتن توپوگرافی پست ،خاکهای حاصلخیز و آب آشامیدنی صاف ، دربین تمام قسمتهای شرق ایران مستثنی است این حوضه ایران در محدوده جغرافیایی بین ۶۰ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۱ درجه و ۵ دقیقه طول شرقی و ۳۰ درجه و ۵ دقیقه تا ۳۱ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی واقع گردیده است.

سیستان در مجموع ملی ،از اهمیت ویژه ای برخوردار است.این سرزمین خواستگاه نخستین تمدهای پیشرفته بشری و جایگاه نخستین اجتماعات شهر نشین تاریخ بوده است.بر کناره دلتای هیرمند آثار سر بر آورده از انبوه شنهای روان شهر سوخته خبر  از شهر نشینی و آوازه و شکوه سیستان در روزگار کهن دارد،در کتاب تاریخ سیستا ن صفحه ی ۲۸ اینگونه امده است که :مارا غرض اندرین کتاب فضل شهر خوشیست تا هر که این بخواند،معلوم گردد اوراکه سیستان همیشه از میان عالم مفروز بودست و بذات خویش قائم و آنرا بجایی پیوسته نکردند و آنچه در ذات سیستان (زرنگ) موجودست...آنست که آنرا مدینه العذرا گویند که هگز هیچ کس نتوانست آن راستدن الا تا بدادند و نتوانند ابد الدهر.

اماکن باستانی موجود در سیستان از اهمیت خاصی در تاریخ فرهنگ و تمدن ایران برخوردارند ،تا آنجا که ریچارد فرای مورخ مشهور سیستان را به بهشت باستان شناسان تشبیه نموده است.

سیستان به عنوان مظهر ارزشها و اعتقادات اصیل اسلامی- ایرانی نیز نمودی روشن دارد شایسته توجهی ویژه نیز می باشد.